Toscane in de Zuiderkerk
Tijdens mijn laatste vakantie in Italië reed er eentje rond over de camping. Grasgroen met een rode cabine. Het werd door de ‘direzzione’ van de camping gebruikt om boodschappen te doen en voor inspectietochtjes – of was dat laatste slechts een voorwendsel om met Jan en alleman een praatje aan te kunnen knopen?
Omdat we al wat langer op de camping waren – de ‘direzzione’ zelfs al bij de voornaam noemden – mochten we ook een ritje maken. Als we maar voorzichtig waren en vooral uitkeken voor al die knoestige olijfbomen die ooit, zonder plan, her en der op de camping waren neergepoot. En nu kwam er opeens eenzelfde Vespa de Zuiderkerk binnen gereden. Aan de achterkant ging een schuifluik omhoog en binnen de kortste keren rook het naar cappuccino en espresso. Toscane in de Zuiderkerk tijdens een debat met diner georganiseerd door De Bouwmeester.
Hoe leuk zijn de trainingen van De Bouwmeester? Om een antwoord op die vraag te kunnen geven ben ik als een soort van Bouwmeester watcher aanwezig geweest bij een flink aantal trainingen. In sprak met trainers, opdrachtgevers en deelnemers. Een antwoord in zes scènes.
Eten en praten
In de Zuiderkerk staan zeven feestelijk gedekte tafels. Op elke tafel een twaalfarmige kandelaar. De crew van De Bouwmeester staat klaar om vijftig gasten welkom te heten. Vijftig gasten die met elkaar gaan eten en debatteren over de Wet maatschappelijke ondersteuning. Een hot item in gemeenteland die de hele wereld van zorg en welzijn op zijn kop zet.
Als alle vijftig genodigden er zijn, gaat men aan tafel. Zeven sprekers houden een inleiding: even kort als prikkelend. Na elke gang van het driegangen diner wisselt men van tafel om aan een andere tafel verder te praten over een ander onderwerp, met een andere inleider, andere gesprekspartners. En tijdens het toetje is er een vrije ronde zodat je kunt spreken met wie je maar spreken wilt. Voor een gemeente alleen is de Wmo niet uitvoerbaar. Er zijn coalities voor nodig, er moeten banden worden gesmeed. Maar hoe doe je dat? Het zoveelste congres, de zoveelste conferentie? De Bouwmeester bedacht een Dinerdebat en de gemeente A. had de moed en durf het uit te voeren. En na afloop was er koffie. Koffie uit de grasgroene Vespa met de rode cabine.
Tenoren en alten, bassen en sopranen
Op een vroege ochtend in oktober druppelen veertig medewerkers van een afdeling “de synagoge van De Bouwmeester” binnen. Collega’s is teveel gezegd en niet het goede woord. De afdeling is, na een reorganisatie, nieuw gevormd. Er worden handen geschud en medewerkers maken kennis met elkaar.
Maar het is de bedoeling dat het wel collega’s worden en het liefst snel want op de afdeling is iedereen afhankelijk van het werk van de ander. Aan De Bouwmeester de opdracht met deze groep mensen een ochtend, middag en avond – tijdens het diner – boven tafel te krijgen wat de top 3 van knelpunten op de afdeling is en hoe deze op te lossen zijn.
Een stevige opdracht, een pittige training, een lange dag. Iedereen wordt bij de poort persoonlijk welkom geheten en meteen doorgestuurd naar een zanger. Tien minuten later zijn er vier partijen gevormd: tenoren en alten, bassen en sopranen. Tussen de bedrijven door wordt er gerepeteerd op een vierstemmig lied dat ’s avonds door de synagoge galmt.
Een belangrijk onderdeel van de training is vragen stellen. Leren vragen stellen, luisteren naar het antwoord, doorvragen als je geen antwoord krijgt. Elke deelnemer vervult de hele dag verschillende rollen. De ene keer is hij de journalist die kort en gericht interviewt. De andere keer wordt hij zelf geïnterviewd. En daarna is hij adviseur die een scherp advies voor de afdeling formuleert.
Werken met het hoofd, werken met het lichaam. De hele dag door is er een individuele workshop met een karateleraar. In de kelder. Stoten op een kussen. Met een rood hoofd. Zweten. Om daarna, als je naar boven gaat, te weten dat het bij vragen stellen ook belangrijk is dat elke vraag raak is.
Intermezzo 1
“Zomaar een dak, boven wat hoofden”, schreef Huub Oosterhuis. En velen zongen hem het na.
De Bouwmeester heeft niets met de zaaltjes van conferentieoorden, vergadercentra en congresoorden. Zaaltjes zijn vreselijk. Je kunt de sfeer er zo moeilijk naar je hand zetten. Je voelt je te gast.
Bij De Bouwmeester proef je een hang naar mooie omgevingen. Waar het een feest is om een cursus of een training te volgen. De Zuiderkerk in Amsterdam. Een herberg in Friesland. Een art deco hotel aan zee. Een boerderij in Frankrijk. Een dorpskerkje. De welbekende synagoge. Lauswolt in Beetsterzwaag zou een locatie voor een training van De Bouwmeester kunnen zijn. Want het is nooit “zomaar een dak, boven wat hoofden”.
A Christmas carol
Er viel een uitnodiging op de deurmat voor een Kerstborrel van De Bouwmeester. Het werd niet zo genoemd maar het kwam er toch wel op neer. Ik kwam binnen en kreeg een enveloppe die ik niet open mocht maken. Dat mocht wel door één van de voorlezers, te herkennen aan een badge. Bij kaarslicht, met een glas wijn en weggezakt in een kussen werd mij even later een kerstverhaal voorgelezen. Ik zag een paar mensen die stiekem een tweede enveloppe pakten.
Als God in Friesland
Het klink als vakantie – en misschien is het dat ook wel. Maar eerst en vooral is het een confrontatie met jezelf: Wat wil ik en waar zet ik me de komende jaren voor in?
’s Morgens rijd je met de auto naar Friesland. Je mag niet harder dan 100 kilometer per uur. Je hebt een paar plaatsnamen in je agenda staan waar je moet stoppen. Om de schapen op de dijk te bekijken. Om een kerktoren te bewonderen. Om te zien hoe een rij populieren zich spiegelt in het water van een boerenwetering. Iedereen die voorbij wandelt groet je.
Het is dus al middag als je op de plaats van bestemming aankomt: een herberg in Friesland. Je richt je kamer in met spullen die je van thuis hebt meegebracht en die je dierbaar zijn: een foto, een boek, cd’s met je favoriete muziek, je loopschoenen, een drumstok. Spullen die iets over jou vertellen. Die belangrijk zijn geweest voor je ontwikkeling.
Je vertelt die verhalen aan je coach. Je zoekt naar antwoorden op zijn en jouw vragen. Je gaat met elkaar in gesprek. Je doet yoga oefeningen, je mediteert.
Elk uur van de dag keer je vijf minuten in jezelf. Je wandelt naar de dijk en op het strand.
Twee dagen lang. Twee dagen aandacht voor jezelf, voor je motieven en je drijfveren. Om daarna te weten wat je ook alweer wilde.
Intermezzo 2
In Grimm’s sprookje Tafeltje dekje, Ezeltje staat ergens halverwege de volgende zin: ‘De maaltijd was goed verzorgd van spijs en drank’. Het zou over de trainingen van De Bouwmeester kunnen gaan. Het is opvallend hoe vaak een training van De Bouwmeester afgesloten wordt met een diner, aan een tafel goed gevuld met spijs en drank. Sommige bijeenkomsten vinden zelfs plaats tijdens een diner. Tijdens het voorgerecht start het programma, met het toetje wordt het programma afgesloten.
Feest met inhoud, Inhoud met feest.
Zijn de trainingen van De Bouwmeester leuk? Ja.
Tenminste als je houdt van gebouwen met een eigen sfeer. Als je kunt genieten van lekker eten en drinken. Wanneer je het leuk vindt te luisteren naar andere mensen. Als je het niet vervelend vindt op zoek te gaan naar je motieven en drijfveren. Als je het leuk vindt anderen deelgenoot te maken van jouw ideeën. Als je er van houdt om tijdens een Kerstborrel voorgelezen te worden. Indien je kunt genieten van zingen tijdens een cursus of een training. Wanneer je het fijn vindt twee dagen lang aandacht voor jezelf te hebben en te krijgen. Als je kunt genieten van schapen op een dijk. Als je te weten wilt komen wat jou beweegt.
En als je houdt van cappuccino uit een grasgroene Vespa, met een rode cabine. Zo eentje waar ook de direzzione van een camping in Toscane in rijdt.
tags: concept, cultuuromslag, debat, ervaringen, in company, werkwijze